Spis treści
Rodzina: trędownikowate (łac. Scrophulariaceae)
Rodzaj: świetlik (łac. Euphrasia)
Gatunek: świetlik łąkowy (łac. Euphrasia rostkoviana L)
Synonimy: świetlik lekarski
Inne nazwy: pawie oczka, eufrazja, eyebright, eyewort
Surowiec: ziele
Skład: glikozydy,, garbniki, olejek eteryczny, żywice, kwas kawowy, kwas chlorogenowy, kwas ferulowy, kwas cynamonowy, mangan, miedź, krzem, kumaryny
Świetlik jest rośliną występującą pospolicie na łąkach, pastwiskach, łąkach i brzegach lasów. Dorasta do ok. 30 cm. Cała jest równomiernie pokryta jajowatymi, ząbkowanymi liśćmi. Kwitnie od czerwca do września, tworząc białe kwiatostany z charakterystycznymi fioletowymi żyłkami i żółtym środkiem.
Działanie i zastosowanie:
Działanie ogólne
• przeciwzapalne
• przeciwwysiękowe
• bakteriobójcze
• ściągające
• przeciwtrądzikowe
• przeciwbólowe
• odtruwające
• pobudzające produkcję soku żołakowego
• działa odtruwająco na organizm
• zapalenie spojówek i inne stany zapalne oczu
• stany zapalne jamy ustnej i gardła
• skąpomocz
• trądzik
• stany zapalne pęcherzyka żółciowego
Właściwości i działanie udokumentowane przez badania:
Ziele świetlika działa osłaniająco na układ pokarmowy, moczo- i żółciopędnie. Wzmaga wydzielanie śliny i soku żołądkowego, usprawniając tym samym trawienie. Dzięki zawartości irydoidów działa przeciwbólowo, przeciwzapalnie i uspokajająco. Może być wykorzystywany do wspomagania leczenia reumatyzmu, czy stanów zapalnych mięśni szkieletowych. Szczególnie polecany przy stanach zapalnych oczu, np. w zapaleniu spojówek czy gruczołów łzowych. Łagodzi zaczerwienienie oczu, zmniejsza ich zmęczenie, pomaga pozbyć się uczucia „piasku pod powiekami”. Ze względu na działanie moczopędne może być używany do walki ze skąpomoczem. Stosowany do płukania jamy ustnej i gardła, zmniejsza stany zapalne i łagodzi dolegliwości bólowe. Ze względu na działanie żółciopędne, może być pomocny w stanach zapalnych pęcherzyka żółciowego. Działa odkażająco i ściągająco – może być stosowany do przemywania skóry z różnego rodzaju stanami zapalnymi, np. trądzikowej.
Właściwości i działanie udokumentowane przez tradycyjne zastosowanie:
Świetlik jest zielem znanym i wykorzystywanym w medycynie ludowej już od stuleci. Obecnie poznano i udowodniono skuteczność stosowania ziela świetlika do walki z szeregiem chorób. Pierwotnie jednak, przede wszystkim, był wykorzystywany do sporządzania naparu, którym przemywano oczy, aby przezwyciężyć różnego rodzaju stany zapalne np. zapalenie spojówek, uporczywe łzawienie, przekrwienie czy przemęczenie gałek ocznych. Uznawano, że dodaje spojrzeniu blasku i świeżości, stąd jego angielska nazwa eyebright –rozświetlający oczy/spojrzenie.
Dawkowanie ziela świetlika:
Napar : (1-2 łyżeczki surowca zalać szklanką gorącej wody, odstawić pod przykryciem na kwadrans) Spożywać 2-3 szklanki dziennie. Spożywać przez 1-2 miesiące.
Odwar: (4 łyżki stołowe zalać 1 litrem wody i gotować na wolnym ogniu przez 15-20 minut), pić po jednej szklance 3 razy na dzień.
Zarówno napar, jak i odwar mogą być stosowane zewnętrznie do przemywania np. oczu lub ran. Należy używać zawsze świeżego naparu lub odwaru oraz jałowych gazików.
Przeciwwskazania i możliwe działania niepożądane:
Ze względu na brak właściwych badań, nie powinien być spożywany przez kobiety w ciąży i karmiące piersią. Może być stosowany zewnętrznie.
Źródła:
http://rozanski.li/149/swietlik-euphrasia-w-fitoterapii-nie-tylko-chorob-oczu/
http://rozanski.li/335/swietlik-euphrasia-raz-jeszcze/
http://www.gramzdrowia.pl/dr-henryk-rozanski/fitoterapia-ziololecznictwo-ziola-drzewa-krzewy/swietlik-euphrasia-scrophulariaceae.html
