Spis treści
Głóg (Crataegus L.) to pospolite drzewo lub krzew o okazałych ciemnoczerwonych owocach, które zbierać można już od połowy sierpnia. Jego ludowe nazwy to: babi mąka, zajęcze gruszki, diobli gruszki. Należy do rodziny różowatych (Rosaceae). Do rodzaju głóg zaliczanych jest ok. 200 gatunków. W Polsce najczęściej do czynienia mamy z głogiem jednoszyjkowym (Crataegus monogyna) i dwuszyjkowym (Crataegus laevigata).
Głóg to cierniste krzewy lub niewysokie drzewa. Liście charakterystyczne, pojedyncze, ząbkowane lub też klapowane. Kwiaty białe, niekiedy tylko różowe, zebrane w kwiatostany. Owoc pozorny, najczęściej czerwony. W Polsce głóg jednoszyjkowy występuje pospolicie na całym niżu i na niższych terenach górskich. Bywa również uprawiany. Nazwy ludowe to m.in.: głożyna, ciernie białe, jaworek, bodlak, bulimączka. Porasta obrzeża lasów, zarośla, przydroża. Kwitnie w okresie od maja do czerwca.
Zakorzeniona tradycja, a współczesność
W średniowieczu głóg symbolizował ostrożność i nadzieję. W medycynie ludowej odwar z owoców, napar z kwiatów i nalewka (intrakt) używane były w leczeniu chorób układu krążenia, metabolicznych, skórnych, układu moczowego i pokarmowego.
Za korzystne oddziaływanie głogu na układ sercowo naczyniowy odpowiadają w głównej mierze dwa związki- flawonoidy i procyjanidyny. Pierwsze spośród wymienionych zwiazków działają rozkurczowo na mięśnie i naczynia krwionośne, dzięki czemu mięsień sercowy staje się bardziej natlenion, a samo serce pracuje wydajniej. Preparaty głogu poprawiają trawienie i działają rozkurczowo. Dostarczają prowitaminę A, witaminę C, P i z grupy B. Flawonoidy i fenole głogu hamują stany zapalne i łagodzą objawy alergii. Przetwory z głogu działają uspokajająco, szczególnie z kwiatów. Mogą zapobiegać częstym nerwicom wegetatywnym, w tym również serca. Znoszą symptomy zawrotów głowy, uczucia „uderzenia krwi do głowy” oraz niwelują przykre skoki ciśnienia w okresie po i przekwitania. pozystywnie odziaływują w okresie klimakterium u kobiet. Owoce głogu zawierają mnóstwo pektyn – rozpuszczalnego błonnika, który zwiększa objętość w żołądku i powoduje uczucie sytości. Wspomaga też prawidłowe funkcjonowanie jelit, poprawia ich perystaltykę i reguluje procesy wypróżniania.
Zastosowanie – kwiat i owoc głogu:
- dusznica bolesna
- choroba wieńcowa
- częstoskurcz, nerwobóle
- nadczynność tarczycy
- niemiarowość serca, nerwice serca
- zaburzenia krążenia obwodowego i mózgowego
- nadciśnienie
- miażdżyca
- hiperlipemia
- cukrzyca
- skazy naczyniowe
- otyłość
Działanie – kwiaty i owoce głogu:
- wodno alkoholowe wyciągi oddziaływują korzystnie na naczynia krwionośne, przeciwdziałają arytmiii, rozszerzają naczynia wieńcowe, obniżąją ciśnienie tętnicze, lipidy oraz cholesterol
- poprawiają trawienie i działają rozkurczowo,
- dostarczają prowitaminę A, C, P i z grupy B.
- flawonoidy i fenole hamują stany zapalne i łagodzą objawy alergii
Surowcem farmaceutycznym jest owoc i kwiat głogu. Surowiec dostępny jest TUTAJ:
https://www.plantago.com.pl/glog-owoc.html
https://www.plantago.com.pl/glog-kwiat-50g.html
Bogactwo substancji czynnych
Skład – kwiat głogu:
- flawonoidy
- fenolokwasy
- trójterpeny
- acetylocholina
- guanina, adenina, adenozyna
- kwas moczowy
- żelazo, fosfor, wapń
- fruktoza
- fitosterole
Skład – owoc głogu:
- flawonoidy
- procyjanidyny
- witamina C, PP, A, B
- sole mineralne
- pektyny
- garbniki
Przygotowanie
Przepis na napar z kwiatów głogu
1 lyżkę rozdrobnionego surowca należy należy zalać 1 szklanką wrzątku lub gorącego mleka, odstawić na 20-30 minut pod przykryciem, odcedzić. Następnie dodać miód, np. gryczany lub wrzosowy (gatunki dobre przy zaburzeniach serca), wypić w dwóch porcjach w ciągu dnia. Stosować regularnie przez minimum 3 miesiące.
Przepis na odwar z owoców głogu:
1 łyżkę rozdrobnionego surowca zalać 1 szklanką wody, zagotować, gotować 3-5 minut. W kolejnym etapie odstawić na 30 minut pod przykryciem, przecedzić przez sito, dodać do smaku miód. Pić 1-2 razy dziennie po 1 szklance odwaru.
Przepis na intrakt z kwiatów lub owoców głogu
100 g świeżych, rozdrobnionych kwiatów głogu lub owoców zalać 500 gramami gorącego alkoholu 30 – 40%, odstawić na minimum 2 tygodnie, przecedzić a następnie dodać miód. Zażywać 1-2 razy dziennie po 1 łyżce. Stosować minimum przez 3 miesiące. Kwartalna pełna kuracja wymaga około 1380-1400 ml intraktu (1 raz na dzień po ok. 15 ml).
Przepis na nalewkę z kwiatów lub owoców głogu
100 g świeżego lub suchego surowca na 300 g ciepłego alkoholu 40%. Stosować 1-2 razy dziennie po 5-10 ml. Można wymieszać z miodem w proporcji 1:1.
Zastosowanie kulinarne:
Owoce głogu są jadalne na surowo, bardziej jednak nadają się na przetwory: konfitury i nalewki. Wino z owoców głogu stosowane jest czasem do kupażowania innych win owocowych. Szerokie zastosowanie ma także kwiat głogu.
Środki ostrożności
Preparaty z głogu nie są zalecane osobom z bardzo niskim ciśnieniem, a także kobietom w ciąży i karmiącym matkom.
Preparaty produkowane na bazie głogu zaleca się osobom cierpiącym z powodu choroby wieńcowej i innych zaburzeń układu krążenia, jak również osobom po przebytym zawale.
Autor: Karina Rudzka
Źródło:
- http://rozanski.li/297/glg-crataegus-w-fitoterapii/
- https://apteline.pl/; „Choroby serca- lecznicze właściwości głogu”
- https://klaudynahebda.pl/glog-nalewka/
- http://www.gramzdrowia.pl/arzt-henry-rozanski/herb/glog-crataegus-rosaceae.html
- http://ziolowawyspa.pl/wibracje-glogu/
- http://rosliny-lecznicze.pl/glog/
