Spis treści
Rodzina: Myrtaceae
Rodzaj: Backhousia
Gatunek: Backhousia citriodora
Inne nazwy: lemon myrtle, lemon scented myrtle, lemon scented backhousia, sweet verbena myrtle, sweet verbena tree, lemon scented ironwood, lemon scented verbena.
Mirt cytrynowy to roślina pochodząca z Australii, choć obecnie rośnie także w południowych rejonach Afryki, Europy i Ameryki Północnej. Ten krzew lub drzewko można rozpoznać po lancetowatych, czyli wąskich, wydłużonych i ostro zakończonych liściach, które zielenią się w krajobrazie tropikalnego lasu. Latem i jesienią mirt cytrynowy jest obsypany drobnymi, kremowobiałymi kwiatami, które stają się jego kolejnym znakiem charakterystycznym. Nazwa łacińska gatunku pochodzi od nazwiska Jamesa Backhouse’a: botanika, który zawędrował do Australii jako misjonarz – choć została nadana przez innego XIX-wiecznego badacza, barona Ferdynada von Muellera, który jako pierwszy opisał tę roślinę.
Zarówno nazwa botaniczna, jak i popularne określenia tej rośliny odnotowują jej najbardziej charakterystyczną właściwość, jaką jest intensywny, cytrynowy zapach. To konsekwencja wyjątkowo dużego stężenia cytralu – które przekracza nie tylko to zawarte w naturalnym olejku cytrynowym, ale i werbenowym czy cytronelowym. Warto zaznaczyć, że cytral po raz pierwszy został pozyskany właśnie z tej rośliny i jej zawdzięcza swoją nazwę. Dzięki temu niezwykłemu aromatowi mirt cytrynowy zyskał w Australii status doskonałej przyprawy, ale sam olejek eteryczny, któremu można przypisać te zapachowe właściwości, ma także walory prozdrowotne. Co więcej, olejek to tylko jeden element wewnętrznego bogactwa mirtu cytrynowego.
Składniki aktywne zawarte w mircie cytrynowym:
olejek eteryczny (w nim: cytral, cytronelal, mircen, linalol), polifenole (m.in. kwas elagowy i jego pochodne), flawonoidy (katechina), kwasy fenolowe (kwas galusowy), taniny.
Główne zastosowania mirtu cytrynowego:
- infekcje bakteryjne, wirusowe, grzybicze
- stany zapalne
- przeziębienie
- nieżyt dróg oddechowych
- alergie
- pomocniczo w chorobach zakaźnych
- bóle głowy
- ogólne osłabienie
- uczucie zmęczenia
- stany depresyjne
Właściwości i działanie udokumentowane przez badania:
Jak dowiodły badania, wyciągi z ziela mirtu cytrynowego działają antyseptycznie: hamują rozwój wielu drobnoustrojów chorobotwórczych: bakterii (by wymienić chociażby gronkowca złocistego czy pałeczki okrężnicy), wirusów i grzybów. Jest za to odpowiedzialny przede wszystkim cytral, którego świeży zapach dodatkowo działa też sedatywnie: odprężająco i uspokajająco.
W zielu mirtu cytrynowego dowiedziono również obecności przeciwutleniaczy, co jest ważną informacją z perspektywy profilaktyki chorób nowotworowych. Szczególnie silnym związkiem tego rodzaju jest kwas elagowy, który jednocześnie pomaga wyciszać stany zapalne w organizmie i wspiera ogólne funkcje układu odpornościowego. Innym tutejszym antyoksydantem jest kwas galusowy, który poza wzmacnianiem właściwości antyseptycznych wyciągu wykazuje także działanie ściągające.
Właściwości i działanie udokumentowane przez tradycyjne zastosowanie:
Rdzenna ludność Australii zna mirt cytrynowy bardzo dobrze – dodawanie liści i kwiatów do potraw nie tylko uatrakcyjniało smak sezonowych potraw, ale okazywało się także pomocne w zwalczaniu licznych dolegliwości zdrowotnych. Udokumentowano, że plemiona Aborygenów korzystały z mirtu cytrynowego, gdy dotykały ich objawy infekcji o różnym charakterze.
Dawkowanie mirtu cytrynowego:
Suszone ziele może być dodawane do parzonej herbaty, nada jej wówczas cytrynowy posmak i wzbogaci jej odżywcze właściwości. Podobnie można wzbogacać inne potrawy, w rodzaju zup, dań głównych, a nawet deserów.
Przeciwwskazania:
Okres ciąży i karmienia piersią.
Źródła:
- https://www.drugs.com/npp/lemon-myrtle.html
- https://www.purityessentialoils.com.au/lemon-myrtle-backhousia-citrodora.html
- https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2214750014000493
- https://www.herbwisdom.com/herb-lemon-myrtle.html
- https://books.google.pl/books?id=gRZjDAAAQBAJ&pg=PA117&lpg=PA117&dq=backhousia+citriodora+infusion&source
