Spis treści
Rodzina: astrowate (łac. Astreaceae)
Rodzaj: nagietek (łac. Calendula)
Gatunek: nagietek lekarski (łac. Calendula officinalis)
Synonimy: nazwy ludowe: miesięcznica, pazurki, paznokietki
Surowiec: kwiat
Nagietek lekarski należy do rodziny astrowatych. Dorasta do ok. 80 cm wysokości, o łodydze pokrytej drobnymi włoskami. Kwitnie wydając żółte lub pomarańczowe kwiaty o średnicy ok. 5 cm – to właśnie one są najcenniejszym surowcem zielarskim, wykorzystywanym również przez przemysł kosmetyczny. Popularna maść nagietkowa jest zalecana na wszelkiego rodzaju problemy skórne, może być stosowana nawet u dzieci. Napar z nagietka działa łagodząco na układ pokarmowy, szczególnie zalecany jest po obfitych i ciężkostrawnych posiłkach – zapobiega wzdęciom i łagodzi objawy niestrawności. W swoim składzie, kwiaty nagietka zawierają wiele cennych dla naszego zdrowia substancji bioaktywnych. Za najważniejsze uważane są olejki eteryczne, flawonoidy, gorycze, związki trój terpenowe, karetonoidy oraz kwas jabłkowy.
Działanie ogólne kwiatów nagietka
• łagodzi podrażnienia skóry
• przyspiesza gojenie ran, owrzodzeń i poparzeń
• zmniejsza reakcje alergiczne oraz łagodzi podrażnienia powstałe po ukąszeniach owadów
• wspomaga regenerację skóry
• może być stosowany do pielęgnacji cery suchej, wrażliwej i trądzikowej
• działa łagodząco i rozkurczająco
• poprawia funkcjonowanie układu pokarmowego
• może być stosowany do odkażania jamy ustnej i gardła
• łagodzi stany zapalne wrażliwej skóry niemowląt i dzieci
• stosowany zewnętrznie przynosi ulgę w przypadku hemoroidów oraz infekcji narządów płciowych
• wspomagająco w przypadku wrzodów żołądka, dwunastnicy i stanach zapalnych dróg żółciowych
Właściwości i działanie udokumentowane przez badania:
Ze względu na duża zawartość dobroczynnych składników, m.in. flawonoidów, olejków eterycznych i kwasów, napar z kwiatów nagietka wykazuje działanie antybakteryjne, odkażające i przeciwzapalne. Wyraźnie poprawia stan skóry zmienionej chorobowo. Przyspiesza gojenie wszelkich ran, poparzeń i owrzodzeń. Badania wykazały skuteczność irygacji z naparu z nagietka w przypadku infekcji narządów płciowych oraz w walce z rzęsistkami.
Równie obiecująco prezentują się wyniki dotychczasowych badań nad skutecznością nagietka w przypadku wielu problemów związanych z układem pokarmowym. Działa prozdrowotnie nie tylko w przypadku problemów z niestrawnością, ale i wspomaga organizm do walki z wieloma poważnymi schorzeniami – przyspiesza usuwanie toksyn z organizmu (np. w przypadku zatrucia grzybami), przeciwdziała nowotworom i, wraz z odpowiednio dobranym leczeniem, działa pomocniczo w przypadku problemów onkologicznych w obrębie układu trawiennego, np. w przypadku nieoperacyjnej postaci raka żołądka. Ponadto pomaga w regulacji cyklu miesięcznego kobiet, łagodzi bolesne skurcze macicy.
Właściwości i działanie udokumentowane przez tradycyjne zastosowanie:
Pierwsze wzmianki na temat leczniczego zastosowania kwiatów nagietka, pochodzą z XII wieku. Wówczas były one stosowane przede wszystkim, jako remedium na dolegliwości ze strony układu pokarmowego – niestrawności i zatrucia. Od wieków przypisywano nagietkowi działanie magiczne. Rozsypany w okolicy łóżka miał gwarantować spokojny sen, a noszony blisko serca w płóciennym woreczku – odpędzać złe duchy i odsuwać lęki. Nagietek jest również jedną z najstarszych roślin ozdobnych uprawianych w przydomowych ogrodach, znaną w wielu kulturach, szczególnie popularną i lubianą w Indiach.
Dawkowanie nagietka:
Napar : (1-2 łyżeczki surowca zalać szklanką gorącej wody, odstawić pod przykryciem na kwadrans) Spożywać 2-3 szklanki dziennie, szczególnie po posiłkach.
Napar z kwiatów nagietka może być stosowany zewnętrznie do przemywania zmian skórnych, ran, poparzeń, owrzodzeń, narządów płciowych.
Przeciwwskazania i możliwe działania niepożądane:
Napar z kwiatów nagietka nie powinien być stosowany przez kobiety w ciąży i karmiące piersią.
Może wywoływać alergie u osób uczulonych na inne rośliny z rodziny astrowatych.
